Doppler etkisi, bir dalga kaynağı ve gözlemci arasındaki göreli hareket nedeniyle algılanan dalga frekansında meydana gelen değişimdir. Bu etki, hem ses dalgaları hem de elektromanyetik dalgalar (örneğin, ışık) için geçerlidir.
Nasıl Oluşur?
Eğer bir dalga kaynağı bir gözlemciye doğru hareket ediyorsa, gözlemci dalgaları daha sık aralıklarla algılar; bu da frekansın artması (ve dolayısıyla dalga boyunun kısalması) anlamına gelir. Bu durum, ses için daha yüksek bir perdeye, ışık için ise maviye kaymaya neden olur (Maviye Kayma).
Tersine, eğer dalga kaynağı gözlemciden uzaklaşıyorsa, gözlemci dalgaları daha seyrek aralıklarla algılar; bu da frekansın azalması (ve dalga boyunun uzaması) anlamına gelir. Ses için bu daha düşük bir perdeye, ışık için ise kırmızıya kaymaya neden olur (Kırmızıya Kayma).
Uygulama Alanları
Doppler etkisinin birçok pratik uygulaması vardır:
Doppler Kayması
Doppler etkisinin nicel ölçüsü, Doppler kayması olarak adlandırılır. Doppler kayması, yayılan frekans ile algılanan frekans arasındaki farktır ve kaynağın hızıyla orantılıdır. Matematiksel olarak, Doppler kayması aşağıdaki gibi ifade edilebilir (basitleştirilmiş bir durumda):
Δf = f₀ * (v / c)
Burada:
Bu formül, kaynağın hızı ışık hızına kıyasla çok daha düşük olduğunda geçerlidir. Yüksek hızlarda (Görecelilik) etkileri dikkate alınmalıdır.
Sonuç
Doppler etkisi, dalga hareketinin temel bir özelliğidir ve bilim ve teknolojinin birçok alanında önemli bir araçtır.
Ne Demek sitesindeki bilgiler kullanıcılar vasıtasıyla veya otomatik oluşturulmuştur. Buradaki bilgilerin doğru olduğu garanti edilmez. Düzeltilmesi gereken bilgi olduğunu düşünüyorsanız bizimle iletişime geçiniz. Her türlü görüş, destek ve önerileriniz için iletisim@nedemek.page